Sterowanie katamaranem


Katamarany stają się coraz bardziej popularnymi jednostkami wśród polskich żeglarzy, a o ich zaletach pisaliśmy już w innych artykułach. Tym razem chcielibyśmy się skupić na technicznych kwestiach prowadzeniach katamaranu i przekazać przyszłym kapitanom katamaranów garść mamy nadzieję przydatnych porad.
 
Obsługa silników na katamaranie - choć wydaje się to oczywiste dla wielu, pamiętajmy że na katamaranie znajdują się 2, a nie 1 silnik. Każdy z nich włączany jest osobno i należy je włączać po kolei. Często jeden z tych silników posiada dodatkowy akumulator rozruchowy, dzięki któremu można go uruchomić nawet, jeśli rozładowane zostały akumulatory główne. Zanotujmy i zapamiętajmy przy przejmowaniu jachtu, jaka jest procedura awaryjnego włączania silników. Zbiornik paliwa może być jeden, a czasem są dwa, jednak w większośc przypadków istnieje możliwość połączenia obu z nich.
 

Manewrowanie katamaranem

Trudniejsze jest od manewrowania jachtem jednokadłubowym tylko na początku, bardziej chodzi tu o nawyki, niż faktyczna trudność.
 
Praca manetkami
Przy kole sterowym na katamaranie skipper posiada 2 manetki, każda z nich obsługuje osobny silnik. Ponieważ działają one zupełnie niezależnie, można ustawić jeden z nich na pracę na biegu do przodu, a drugi na biegu wstecz.Odpowiednia praca manetkami jest kluczem do sukcesu.
W sytuacji, kiedy nasz jacht przesuwa się do przodu, a miejsca do manewrowania jest naokoło dużo, lub manewry polegają na korektach kursu płynięcia - obie manetki powinny pracować w tym samym kierunku na tych samych obrotach, natomiast sterowanie odbywać się za pomocą koła sterowego. W momencie jednak, kiedy wpływamy do portu i jesteśmy zmuszeni do wykonywania ciasnych manewrów, należy ustawić ster w pozycji 0 (zero), natomiast wszystkie manewry wykonywać manetkami.
 
Ciasna cyrkulacja - ustawiając manetkę lewą na biegu do przodu, prawą do tyłu powodujemy, że katamaran obraca się wokół własnej osi w prawo - praktycznie w miejscu. Można sobie to wyobrazić na podstawie łódki wiosłowej, na której jednym wiosłem pracujemy do przodu, a drugim wstecz. To jeden z najważniejszych manewrów przy manewrowaniu w porcie. Warto zwrócić uwagę, że wychylenia manetek nie powinny być większe niż mała wstecz / mała naprzód, natomiast sam manewr cyrkulacji rozpoczynać się powinno dopiero po zatrzymaniu katamaranu.
 
Przesunięcia płóz do przodu  / wstecz
- manewr stosowany powszechnie przy cumowaniu do boi, kiedy załoga próbuje z dziobu katamaranu przycumować nas do boi. Ponieważ odległość od siatki, na której osoby te się znajdują, do lustra lwody jest dość duża, boja musi się przez dłuższy czas znajdować się dokładnie pod nimi. W takich sytuacjach skipper powinien cały czas korygować ustawienie pływaków. Jeśli należy przesunać prawą płozę do przodu, trzeba na chwilę dać małą naprzód, jeśli do tyłu prawą wstecz mają drugi silnik cały czas na luzie, lub wspomagając nim odkręcanie jachtu pracując na nim asymetrycznie.
 
Kotwiczenie - manewr wykonuję się analogicznie jak jachtem, czyli wycofując katamaran przy jednoczesnym wydawaniu łańcucha. Różnica polega na zakończeniu manewru. Otóż jeśli planujemy wydać np. 35 metrów łańcucha, należy przestać wydawać łańcuch 5 metrów wcześniej (czyli przy 30m), a następnie przyczepić do ogniwa łańcucha wąsy z każdego pływaka, jak to pokazano na zdjęciu powyżej. Po przyczepieniu wąsów należy wydać pozostałe 5 metrów łańcucha do momentu naprężenia się wąsow. Zabieg ten stabilizuje katamaran i zapobiega myszkowaniu podczas postoju.
 
Cumowanie rufą - manewr wykonuje się podobnie jak to ma miejscu w przypadku jachtu, polega jednak na różnicy w korygowaniu dryfu i odchylenia dziobu jachtu. Po dopłynięciu do wybranego miejsca, należy katamaran zatrzymać, odkręcić rufę w kierunku nabrzeża (zacieśniona cyrkulacja), a następnie powoli ustawić obie manetki na małą wstecz. Przy tym manewrze nie należy używać koła sterowego (ustawione w pozycji zero). W momencie jeśli pomiędzy jachty wpływamy krzywo, należy zatrzymać katamaran, odpowiednio go obrócić i ponownie ruszyć wstecz. Tego typu postępowanie zapewnia najbezpieczniejsze wejście w wybrane miejsce.
 

Refowanie

W przypadku jachtów decyzję o refowaniu podejmuje się na podstawie przechyłu jachtu. Jeśli kolejne podmuchy powodują za duży przechył jachtu - skipper daje znać do refowania. W przypadku katamaranów nie jest to takie proste. Katamarany generalnie się nie przechylają, praktycznie cała siła wiatru zamieniana jest w prędkość, a nie przechył. Jednak w pewnym momencie napięcia na żaglu i osprzęcie stają się tak duże, że brak reakcji (refowania) może doprowadzić do poważnej awarii. Dlatego bardzo ważne jest, aby sternik cały czas nad tym czuwał. W przypadku katamaranów turystycznych (nie sportowych) moment wyjścia pływaka do góry, to już bardzo duże zagrożenie dla osprzętu i nie można do takiej sytuacji dopuścić!