Patenty ISSA - Certyfikaty czy uprawnienia?


ISSA (Międzynarodowe Stowarzyszenie Szkół Żeglarskich) jest organizacją non-profit powstałą we Francji i mającą na celu wspieranie i promocję ośrodków szkolenia żeglarskiego. Organizacja ta stworzyła, a właściwie cały czas tworzy własny, alternatywny system certyfikowania żeglarzy. Na jakiej zasadzie funkcjonuje ten system, czym różni się od standardowych uprawnień i czy jest z nim możliwy np. czarter jachtów na Karaibach czy bliższej Chorwacji - o tym w dalszej części artykułu.

Patent czy certyfikat?

Patenty, w takich krajach jak np. Polska wydawane są przez jeden, wskazany przez władze państwowe - związek żeglarski. Uzyskane w ten sposób patenty nadają ich posiadaczowi uprawnienia do prowadzenia jachtów czy łodzi motorowych. Są to znane dobrze wszystkim patenty żeglarza jachtowego, sternika jachtowego, jachtowego sternika morskiego czy kapitana jachtowego. Organizacja ISSA wydaje natomiast certyfikaty poświadczające, że wg jej standardów dana osoba posiada zakres wiedzy i umiejętności do prowadzenia określonych jednostek. Certyfikat ISSA nie nadaje jej posiadaczowi żadnych uprawnień z mocy prawa. Oznacza to, że w państwie, w którym uprawnienia są wymagane przez stosowne ustawy i rozporządzenia, posiadacz certyfikatu nie ma prawa prowadzić jachtu bez dodatkowych uprawnień. Jednak w wielu krajach uprawnienia państwowe nie są wymagane albo armatorzy decydują się czarterować jachty osobom z samym patentem ISSA - przykładem jest wielu armatorów w Grecji, jak również kilku w Chorwacji.

Jaką moc mają certyfikaty ISSA?

Organizacja ISSA tworzy system szkolenia i egzaminowania, wg którego osoby powinny mieć wystarczającą wiedzę i umiejętności do prowadzenia jachtów. Jeśli system się sprawdza, a osoby z certyfikatami ISSA okazują się tak samo rzetelnymi żeglarzami jak dotychczasowe osoby z uprawnieniami państwowymi, ranga oraz wiarygodność organizacji rośnie. Armatorzy, bo przecież to im głównie zależy na tym, aby czarterować jachty w dobre ręce, zaczynają honorować i jedne i drugie dokumenty. Podobnie ubezpieczyciele, kiedy zauważają, że liczba szkód na jachcie zrobiona przez osoby z uprawnieniami i certyfikatami jest podobna, zaczynają uznawać certyfikaty ISSA. Ci bardziej ostrożniejsi żądają wyższej stawki czarterowej lub ubezpieczeniowej, jednak i jedni i drudzy zaczynają uznawać oba systemy. W ten sposób ranga certyfikatów rośnie. Choć w Polsce jesteśmy na początku tej drogi, to w wielu krajach śródziemnomorskich system ten już funkcjonuje od dawna i sprawdza się dość dobrze.

W czym ISSA lepsze jest od standardowych patentów?


Siła organizacji ISSA jest budowana na zaufaniu do posiadaczy jej certyfikatów. Dlatego jednym z najlepszych rozwiązań wprowadzonych przy tych dokumentach jest fakt, że szkolący (egzaminujący) instruktor podpisuje się imieniem i nazwiskiem na dokumencie swojego podopiecznego. W ten sposób bierze odpowiedzialność za jego wyszkolenie, a w razie wypadku w przyszłości, to również on traci zaufanie w środowisku żeglarskim.  W przypadku standardowych patentów instruktor oraz egzaminator pozostają anonimowi - po egzaminie nie wiadomo, kto tak naprawdę wyszkolił lub przeegzaminował daną osobę.

 

Jak można zdobyć certyfikat ISSA?

Certyfikat ISSA można zdobyć na 3 sposoby:

 1) można odbyć kurs w jednej z certyfikowych szkół ISSA w Polsce, a następnie poddać się ocenie instruktora na kursie. Kurs taki nie kończy się egzaminem. Instruktor ma za zadanie cały czas obserwować swojego podopiecznego, informować go o postępach w nauce, a na koniec stwierdzić na podstawie całokształtu jego wiedzy, umiejętności i predyspozycji, czy dana osoba nadaje się do prowadzenia jachtów morskich (ISSA poziom 1). Jako taka forma egzaminu końcowego tu nie występuje.

2) można zgłosić się do certyfikowanego instuktora ISSA i poddać się 24-godzinnej ocenie. Warto zauważyć, że nie jest to typowy 1-godzinny egzamin z umiejętności, a całodzienna umiejętność zachowywania się w różnych sytuacjach na wodzie.

3) zweryfikować swój aktualny patent minimum sternika jachtowego na certyfikat ISSA. Całkowity wymagany staż (w tym też ten również przed uzyskaniem stopnia sternika) wynosi 400 godzin na morzu.

System certyfikatów ISSA


System szkolenia ISSA w Polsce jest cały czas kształtowany i rozbudowywany. Aktualnie wygląda on następująco:

Stopnie do prowadzenia jachtów:

  • Poziom 1 - certyfikat do samodzielnego prowadzenia jachtów morskich do 24 m długości w strefie przybrzeżnej - Inshore skipper
  • Poziom 2 - certyfikat do samodzielnego prowadzenia jachtów do 24 m w żegludze pełnomorskiej - Offshore skipper
  • Poziom 3 - certyfikat do zawodowego prowadzenia jachtów - Master of Sailing Yacht

Stopnie instruktorskie:

  • Poziom 4 - poziom uprawniający do szkolenia na certyfikaty ISSA
  • Poziom 5 - poziom uprawniający do szkolenia na poziomy 1-3
  • Poziom 6 - poziom uprawniający do szkolenia instruktorów na poziom 5

Dodatkowo w planach są 2 dodatkowe poziomy:

  •     certyfikat wykwalifikowanego członka załogi - Qualified Crew
  •     certyfikat sternika śródlądowego - Inland Skipper

 

Warto trzymać kciuki


Choć populatność certyfikatów ISSA w Polsce nie jest jeszcze duża - warto bacznie obserwować rozwój tego systemu na polskim rynku. Na pewno umożliwią one większy dostęp osób do uprawiana jachtingu, a jeśli tylko utrzymają się standardy szkolenia na certyfikat ISSA - nie powinno to wpłynąć na poziom bezpieczeństwa na wodzie. I za to trzymajmy kciuki.